Niepokojące objawy u dziecka. Czy należy już się bać?

 

Wiele objawów chorób nowotworowych przypomina infekcje bądź symptomy powszechnych chorób wieku dziecięcego. I choć nie wolno ich ignorować, nie wszystkie wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. Oprócz zaistnienia nieprawidłowości, w diagnostyce onkologicznej, istotne są również jej lokalizacja i przebieg – regularność występowania, natężenie oraz czas trwania. Dlatego tak ważna jest wzmożona czujność rodzicielska i obserwacja swojej pociechy zarówno kiedy cieszy się pełnym zdrowiem, jak i cierpi z powodu choroby czy infekcji.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Niektóre z objawów, takich jak zmęczenie czy drobne bóle mają łagodne podłoże i zwykle ustępują samoistnie. Istnieją jednak sygnały, które, w zależności od ich miejsca występowania oraz stopnia ważności (symptomy niepokojące, niskiego i wysokiego ryzyka) mogą świadczyć o poważniejszej chorobie i wymagają odpowiedniej interwencji medycznej. Symptomy niepokojące zwykle wymagają obserwacji i konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu. Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka powinny zostać poddane konsultacji w ośrodku specjalistycznym.

Głowa i mózg

Objawy neurologiczne, chociaż mogą świadczyć o rozwoju choroby onkologicznej towarzyszą również wielu innym schorzeniom. Bez wątpienia niepokojące są bóle głowy czy zmiany w zachowaniu dziecka, które należy obserwować i skonsultować z pediatrą.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Drgawki niezwiązane z gorączką (2 tygodnie),
• Powiększenie obwodu głowy (48h),
• Ból głowy nasilający się po przebudzeniu (48h),
• Uporczywe bóle głowy u dzieci poniżej 4. roku życia (48h),
• Utrata koordynacji (kilka godzin),
• Zaburzenia chodu (kilka godzin),
• Uczucie dezorientacji z bólem głowy (kilka godzin),
• Zaburzenia zmysłów, takich jak: węch, wzrok, słuch, dotyk, smak (kilka godzin),
• Regres rozwojowy (kilka godzin),
• Problemy z równowagą (kilka godzin),
• Utrata napięcia mięśniowego (kilka godzin).

Oczy

Wszystkie dostrzeżone objawy okulistyczne są źródłem niepokoju i powinny zostać niezwłocznie skonsultowane z lekarzem pediatrą lub okulistą. Niektóre z nich jednak mogą wskazywać na obecność guza mózgu lub rzadziej – siatkówczaka.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Pojawienie się białego odblasku w źrenicy, np. na zdjęciach z lampą błyskową zamiast typowego „czerwonego refleksu” (2 tygodnie),
• Wytrzeszcz gałki ocznej (48h),
• Nagłe ograniczenie ruchów oka (48h),
• Chwilowa utrata wzroku (48h),
• Niewyraźne lub podwójne widzenie (48h),
• Brak ruchu powieki lub brak ruchu w niektórych kierunkach, asymetria oka (kilka godzin).

Ucho, nos, gardło

Symptomy dotyczące ucha, nosa i gardła najczęściej związane są z wieloma niegroźnymi infekcjami i powszechnymi chorobami, np. z grypą. Niepokój mogą wzbudzać uporczywe obrzęki i zaczerwienienia przewodu słuchowego, pojawienie się krwi lub ropnej wydzieliny w uchu czy niezwiązane z infekcją lub alergią częste nieżyty nosa i powinny zostać poddane obserwacji zarówno przez rodzica, jak i lekarza pierwszego kontaktu.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Trudności w połykaniu (48h),
• Guz w przestrzeni nosowo-gardłowej (kilka godzin).

Klatka piersiowa (górna część ciała)

Wiele ważnych narządów i układów organizmu znajduje się w górnej części ciała, w tym w klatce piersiowej. Niepokojącymi symptomami, które powinny wzbudzić czujność i zostać poddane pediatrycznej kontroli są twarde, nieruchome, powiększone i niebolesne węzły chłonne. Również dostrzeżone zmiany w sposobie oddychania (świszczący, głośny oddech) powinny zostać opatrzone szczególną uwagą.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Większe niż 2cm powiększone węzły chłonne utrzymujące się od ok. 1,5 miesiąca (2 tygodnie),
• Mleczny płyn wypływający z sutków (2 tygodnie),
• Powiększone węzły chłonne w połączeniu z innymi objawami (nocne poty, gorączka, utrata masy ciała) (48h),
• Oznaki obecności guza z towarzyszącym bólem kości (kilka godzin),
• Utrudnione oddychanie (głośne, świszczące) w pozycji leżącej (kilka godzin),
• Poszerzenie przestrzeni między płucami udokumentowane badaniami rentgenowskimi (kilka godzin),
• Trudności w oddychaniu z towarzyszącym obrzękiem twarzy.

Narządy płciowe (dolna część ciała)

Objawy zaburzające prawidłowe funkcjonowanie narządów zlokalizowanych w dolnej partii ciała, w tym narządów płciowych należy, w miarę możliwości, opatrzeć czujną obserwacją. W szczególności, gdy problemy dotyczą młodzieży i bywają dla nich wstydliwe. Niewątpliwie niepokojące mogą być częste oddawanie moczu czy pojawienie się wydzieliny z pochwy z domieszką krwi u dziewczynek przed pierwszą miesiączką, które powinny zostać poddane obserwacji lekarza pierwszego kontaktu.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Widoczna wyłącznie pod mikroskopem krew w moczu udokumentowana badaniem (2 tygodnie),
• Krew w moczu widoczna gołym okiem (48h),
• Guzy na jądrach (kilka godzin).

Mięśnie i kości

Bóle kości czy mięśni u dzieci często związane są z ich wzrostem i zwykle mijają samoistnie. Zaniepokoić mogą jednak bóle nasilające się nocą, uporczywe lub uniemożliwiające wykonywanie niektórych czynności, które należy skonsultować z lekarzem pierwszego kontaktu.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Rosnący guz (2 tygodnie),
• Guz w pobliżu węzłów chłonnych (2 tygodnie),
• Ból kości w konkretnej lokalizacji bez wiadomej przyczyny (2 tygodnie),
• Prawdopodobieństwo wystąpienia mięsaka tkanek miękkich udokumentowane badaniami (2 tygodnie),
• Zaburzenia chodu z towarzyszącą gorączką (kilka godzin),
• Skolioza z bólem kręgosłupa (kilka godzin).

Brzuch

Ból brzucha u dziecka jest zjawiskiem powszechnym, często spowodowany stresem, niestrawnością czy infekcją i zwykle nie staje się powodem do zmartwień. Jednak nawracające bóle, bóle występujące z bólem głowy lub problemy z regularnością wypróżnień, które nie ustępują po zastosowaniu środków doraźnych powinny być monitorowane przez lekarza pediatrę.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Wymioty po przebudzeniu, uporczywe wymioty (2 tygodnie lub krócej – w zależności od częstości ich występowania i istniejących objawów towarzyszących),
• Wyczuwalny guzek w żołądku (2 tygodnie lub krócej – w zależności od występowania innych objawów towarzyszących),
• Powiększenie wątroby udokumentowane badaniami (kilka godzin).

Skóra

Niewyjaśnione miejscowe siniaki, wysypki czy bladość skóry nie budzą zwykle obawów. Zwiększenie ich występowania/trwania jednak warto obserwować i w razie wątpliwości zwrócić się do lekarza pierwszego kontaktu.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Niewyjaśnione siniaki lub siniaki przypominające wysypkę (wybroczyny) zlokalizowane w wielu miejscach (kilka godzin).

Wzrost i dojrzewanie

Problemy związane ze wzrostem i dojrzewaniem bardzo trudno jest wcześnie zaobserwować, gdyż związane są z indywidualnym tempem rozwoju dziecka. Z pewnością powolny wzrost, opóźnione bądź zatrzymane dojrzewanie płciowe powinny zwrócić szczególną uwagę i być skonsultowane z lekarzem.

Symptomy niskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Dojrzewanie płciowe rozpoczynające się przed 8. rokiem życia u dziewcząt (2 tygodnie),
• •Dojrzewanie płciowe rozpoczynające się przed 9. rokiem życia u chłopców (2 tygodnie).

Objawy ogólne

Ogólne objawy złego samopoczucia, zmęczenia, braku energii mogą być powiązane nie tylko z licznymi chorobami wieku dziecięcego, ale też z emocjonalną sferą dziecka. Jednak przedłużające się te dolegliwości, w tym stany apatii, utrata masy ciała powinny być obserwowane i poddane konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu.

zniskiego i wysokiego ryzyka z uwzględnieniem czasu pilności skierowania

Pilnej bądź bardzo pilnej konsultacji z onkologiem podlegają objawy:

• Wysokie ciśnienie krwi potwierdzone przez lekarza (2 tygodnie),
• Bardzo wysokie ciśnienie krwi potwierdzone przez lekarza (48h).

Twoje obserwacje i odpowiednia reakcja na wystąpienie problemów zdrowotnych Twojego dziecka mogą przyspieszyć postawienie właściwej diagnozy, a tym samym – jak najszybciej pomóc Twojej pociesze. Nawet te pozornie niegroźne symptomy mogą wymagać konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu. Jeśli Twoje dziecko nie reaguje na dotychczasowe leczenie, pojawiają się dodatkowe objawy lub ulegają zmianie istniejące, skonsultuj się z lekarzem i domagaj się pogłębionej diagnostyki – zaufaj swojej intuicji!